seobit.org.tr | Sakarya Eczacı Odası Bolu İl Temsilciliği

Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu

Kanun Numarası : 3359 Kabul Tarihi: 07.05.1987 (Resmi Gazete Yayim Tarihi: 15.05.1987 Sayı: 19461)

Amaç

Madde 1- Bu Kanunun amacı; sağlık hizmetleriyle ilgili temel esasları düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2- Bu Kanun, Milli Savunma Bakanlığı hariç, bütün kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzelkişilerini ve gerçek kişileri kapsar.

Temel Esaslar

Madde 3- Sağlık hizmetleriyle ilgili temel esaslar şunlardır:

Saglik kurum ve kuruluslari yurt sathinda esit, kaliteli ve verimli hizmet sunacak sekilde Saglik ve Sosyal Yardim Bakanliginca, diger ilgili bakanliklarin da görüsü alinarak planlanir, koordine edilir, mali yönden desteklenir ve gelistirilir.
Koruyucu saglik hizmetlerine öncelik verilmek suretiyle kamu ve özel bütün saglik kurum ve kuruluslarinin kurulmasi ve isletilmesinde kaynak israfi ve atil kapasiteye yol açilmaksizin gerektiginde hizmet satin alinarak kaliteli hizmet arzi ve verimliligi esas alinir. Saglik ve Sosyal Yardim Bakanligi ilgili Bakanligin muvafakatini alarak, kamu ve özel bütün saglik kurum ve kuruluslarina koruyucu saglik hizmeti görevi verir ve bu kurum ve kuruluslarin bütün saglik hizmetlerini denetler.
Bütün saglik kurum ve kuruluslari ile saglik personelinin ülke sathinda dengeli dagilimi ve yayginlastirilmasi esastir. Saglik kurum ve kuruluslarinin kurulmasi ve isletilmesi bu esas içerisinde Saglik ve Sosyal Yardim Bakanliginca düzenlenir. Bu düzenleme ilgili Bakanligin görüsü alinarak yapilir. Gerek görüldügünde özel saglik kuruluslarinin her türlü ücret tarifeleri saglik ve Sosyal Yardim Bakanliginca onaylanir. Kamu kurum ve kuruluslarina ait saglik kuruluslari veya saglik isletmelerinde verilen her türlü hizmetin fi-yatlari Saglik ve Sosyal Yardim Bakanliginca tespit ve ilan edilir.
Saglik kurum ve kuruluslari,kisilerin hekim ve saglik kurulusunu seçme hakki kisitlanmaksizin saglik hizmet zinciri olusturulacak sekilde düzenlenir. Acil vakalar hariç olmak üzere sevk sistemine uymayanlar hizmet karsiligi fazla ücret öderler. Sosyal güvenlik kuruluslarina bagli olanlar bu farki kendileri karsilar.
Tesis edilecek egitim,denetim, degerlendirme ve oto kontrol sistemi ile saglik kuruluslarinin tespit edilen standart ve esaslar içinde hizmet vermesi saglanir.
Herkesin saglik durumunu takip edebilmek için gerekli kayit ve bildirim sistemi kurulur.
Saglik ve Sosyal Yardim Bakanligi; Saglik ve Yardimci Saglik personelinin yurt düzeyinde dengeli dagilimini saglamak üzere istihdam planlamasi yapar, ülke ihtiyacina uygun nitelikli saglik personeli yetistirilmesi amaciyla hizmet öncesi egitim programlari için yüksek ögretim kurulu ile koordinasyonu saglar. Serbest ya da kamu kuruluslarinda mesleklerini icra eden saglik ve yardimci saglik personeline hizmet içi egitim yaptirir. Bunu saglamak amaciyla üniversitelerin, kamu kurumu niteligindeki meslek kuruluslari ile kamu kurum ve kuruluslarinin imkanlarindan da yararlanir. Hizmet içi egitim programinin ne sekilde ve ne sürelerde yapilacagi Saglik ve Sosyal Yardim Bakanliginca çikartilacak yönetmelikte tespit edilir.

(iptal edildi: Anayasa Mah.19.4.1988 tarih ve E.1987/16,K.1988/8 sayili karariyla.)

(iptal edilmeden önceki hali: Katilmakla yükümlü oldugu hizmetiçi egitim programina uymayan veya bu programlarda basarili olamayan yardimci saglik personelinin meslekten geçici veya daimi uzaklastirma cezasi dogrudan Saglik ve Sosyal Yardim Bakanliginca ve-rilir.)
Saglik hizmetlerinin yurt çapinda istenilen seviyeye ulastirilmasi amaciyla; Bakanliklar seviyesinden en uçtaki hizmet birimine kadar kamu ve özel saglik kuruluslariyla kamu kurumu niteligindeki meslek kuruluslari arasinda koordinasyon ve isbirligi yapilir. Saglik kurum ve kuruluslari cografik ve fonksiyonel hizmet alanlari, verecekleri hizmetler, yönetim hizmet iliski ve baglantilari gibi konularda tespit edilen esaslara uymak ve verilen görevleri yapmakla yükümlüdürler. Çagdas tibbi bilgi ve teknolojinin ülkeye getirilmesi ve tesviki saglanir.
Vatandaslarin hastaliklardan korunma, saglikli çevre, beslenme, ana çocuk sagligi ve aile planlamasi ve benzeri konularda egitilmeleri ve takipleri bütün kamu kuruluslarinin sorumlulugu, kamu kurumu niteligindeki meslek kuruluslari, özel ve gönüllü kuruluslarin isbirligi içerisinde gerçeklestirilir.
Koruyucu, teshis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde kullanilan ilaç, asi, serum ve benzeri biyolojik maddelerin üretiminin ve kalitesinin tesvik ve temini esas olup, her türlü müstahzar, terkip, madde, malzeme, farmakope mamülleri, kozmetikler ve bunlarin üretiminde kullanilan ham ve yardimci maddelerin ithal, ihraç, üretim, dagitim ve tüketiminin, amaç disi kullanilmak suretiyle fizik ve psisik bagimlilik yapan veya yapma ihtimali bulunan madde, ilaç, asi, serum ve benzeri biyolojik maddeler ile diger terkiplerin kontrolüne, murakabesine ve bunlarin yurt içinde ve yurt disinda ücret karsiligi kalite kontrollerini yaptirmaya, özel mevzuata göre ruhsatlandirma, izin ve fiyat verme islerini yürütmeye Saglik ve Sosyal Yardim Bakanligi yetkilidir.

Özel mevzuatina göre izin veya ruhsat alinmamis ilaç ve terkiplerin üretimi, ithali, satisi ile ruhsat veya izin alinmis dahi olsa ilaç ve terkiplerin bilimsel arastirma amaciyla Saglik ve Sosyal Yardim Bakanligi ve ilgili kisinin rizasi olmadan insan üzerinde kullanimi yasaktir.
(Ek: 30/5/1997 - KHK - 572/24 md.) Özürlü çocuk dogumlarinin önlenmesi için, gebelik öncesi ve gebelik döneminde tibbi ve egitsel çalismalar yapilir. Yeni dogan bebeklerin metabolizma hastaliklari için gerekli olan testlerden geçirilerek risk tasiyanlarin belirlenmesine iliskin tedbirler alinir.

Teskilatlanma

Madde 4- Saglik ve Sosyal Yardim Bakanligi 3 üncü maddede sayilan hizmet ve esaslari bu sistem içerisinde gerçeklestirmek üzere ülke çapinda teskilat kurar veya kurdurabilir.

(ikinci fikra iptal: Anayasa Mahkemesi 19.4.1988 tarih ve E.1987/16, K.1988/8 sayili Karariyla.)

Saglik isletmesi

Madde 5- Bu Kanun kapsamina giren kamu kurum ve kuruluslarina ait saglik kuruluslari, ilgili Bakanligin teklifi ve Saglik ve Sosyal Yardim Bakanliginin uygun görmesi halinde Bakanlar Kurulu karari ile kamu tüzel kisiligini haiz saglik isletmesine dönüstürülürler.

Yeterli isletme büyüklügünde bulunmayan saglik kuruluslari tek bir saglik isletmesi altinda toplanabilir.

Saglik isletmelerinde görevli olan ve mesleklerini serbest icra etmeyen tabipler, Saglik ve Sosyal Yardim Bakanliginin tespit edecegi usul ve esaslar çerçevesinde ve saglik isletmesi yönetiminin uygun görmesi halinde mesai saatleri disinda kurulusta özel teshis ve tedavi yapabilirler.

A) Saglik isletmesinin gelirleri sunlardir:

Saglik hizmetleri karsiliginda elde edilen gelirler,
Bagis ve yardimlar,
Bu sekilde kurumlastirilan saglik isletmelerine gerek görüldügünde yapilacak Devlet desteginin yaninda, kurulusun bagli oldugu Bakanligin veya kurumun her yil bütçesine koydugu personel ve yatirim ödenegi,
Diger gelirler.

B) Saglik isletmesinin giderleri sunlardir:

Sözlesmeli personel ücreti,
Kurum disindan satin alinacak her türlü saglik ve laboratuar hizmeti için sözlesmeli personel ve hizmet ücreti,
(iptal: Anayasa Mah. 19.4.1988 tarih ve E.1987/16, K.1988/8 sayili Karariyla.)
(iptal: Anayasa Mah.19/4/1988 tarih ve E.1987/16, K.1988/8 sayili Karariyla.)
Saglik kurulusunun tevsii, modernizasyonu, her türlü cihaz ve malzeme tedariki, kurum cihazlarinin bakim ve onarimi ile personelin yurt içi ve yurtdisi egitimi ve arastirma için gerekli harcamalar,
Saglik isletmesinin isletilmesi ile ilgili diger harcamalar.

Saglik isletmeleri;

Kurumlar Vergisinden,
Yapilacak bagis ve yardimlar sebebiyle Veraset ve intikal Vergisinden,
Yapacaklari her türlü muameleler dolayisiyla Damga Vergisinden,

muaftir.

Saglik isletmelerine yapilacak bagis ve yardimlar her türlü vergi, resim ve harçtan muaftir. Bu bagis ve yardimlar Kurumlar ve Gelir Vergisi matrahindan indirilebilir.

Saglik isletmesi ile ilgili Diger Personel

Madde 6- Koruyucu saglik hizmetlerinde görevli saglik ve yardimci saglik personeli ile diger personelin saglik isletmesi kapsamina alinma ve mali imkanlarindan yararlandirilmasi usul ve esaslari Saglik ve Sosyal Yardim Bakanliginca tespit edilir.

Sözlesmeli Personel

Madde 7- (Birinci fikra iptal:Anayasa Mah. 19.4.1988 tarih ve E.1987/16, K.1988/8 sayili Karariyla.)

(iptalden önceki hali: Saglik isletmesi uygulanmasina geçirilen saglik kuruluslarinda, genel idare, teknik saglik ve yardimci saglik, egitim ve ögretim, avukatlik, din ve yardimci hizmetler siniflarina dahil personel; kadro karsilik gösterilmek kaydiyla 657 sayili Devlet Memurlari Kanunu ile diger kanunlarin sözlesmeli personel çalistirilmasina iliskin hükümlerine tabi olmaksizin sözlesmeli personel statüsünde eleman çalistirabilir.)

Ayrica, özel bir meslek bilgisine ve ihtisasina ihtiyaç gösteren veya ülke düzeyinde mesleki gelismeyi saglayacak Türk uyruklu ve yabanci uyruklu elemanlar da kadro karsiligi aranmaksizin sözlesmeli olarak çalistirilabilir.

(Üçüncü fikra iptal:Anayasa Mah.19.4.1988 tarih ve E.1987/16, K.1988/8 sayili Karariyla.)

(iptalden önceki hali: Bu suretle çalistirilacaklarin sözlesme usul ve esaslari ile ücretleri, saglik kuruluslarinin niteligi, kapasitesi, bulundugu yer, verilen hizmetler, personelin bilgi ve becerisi, kurulusa katki verdigi hizmetin türü ve önemi ile benzeri nitelikler esas alinarak Saglik ve Sosyal Yardim Bakanliginin teklifi üzerine ve gerektiginde ilgili bakanliklarinda görüsü alinarak Bakanlar Kurulunca tespit edilir.)

Sözlesme ile çalistirilacak personel istekleri üzerine T.C. Emekli Sandigi ile ilgilendirilir. Bunlarin emeklilik ayliklarinin hesabinda 657 sayili Devlet Memurlari Kanununun ilgili hükümleri uygulanir.

Tedavi Masraflarinin Tahsili

Madde 8- Saglik isletmelerinde koruyucu saglik hizmetleri disinda teshis,tedavi ve rehabilite edici hizmetler ücretli olup, saglik isletmesince tahakkuk ettirilen masraflar ilgili kurumca herhangi bir kisitlamaya tabi tutulmaksizin öncelik ve ivedilikle ve ödeme emri beklenilmeksizin ödenir.

Bütçe uygulamasi disinda olup da herhangi bir sosyal güvenlik kurulusuna tabi olanlara ait masraflar, ilgili sosyal güvenlik kurulusuna teblig edilmek suretiyle tahsil edilir. Bu suretle teblig edilen masraflarin 15 gün içinde ödenmesi zorunlu olup,bu süre içinde ödenmedigi takdirde durum mahalli vergi dairesine bir tezkere ile bildirilerek tahsili istenir.

Vergi dairelerince tahsil edilen masraflar, Maliye ve Gümrük Bakanliginca tespit edilecek esaslar dahilinde tahsilatin yapildigi ayi izleyen ayin sonuna kadar saglik kurulusuna ödenir.

Bu maddenin uygulanmasinda zaman asimi ile ilgili hükümleri hariç 6183 sayili Amme Alacaklarinin Tahsili Usulü Hakkinda Kanun ve bu Kanuna dair mevzuat hükümleri uygulanir.

Yönetmelikler

Madde 9-

Saglik isletmesinin yönetimi ile çalisma usul ve esaslari Bakanlar Kurulunca,
Hizmet ve ilaç alma, ilgili kurum ve kuruluslara ait araç, gereç ve malzemelerin kiralanmasi, devri, gayrimenkullerin kiralanmasi, tibbi araç,gereç ve malzeme yönünden standardi ile tibbi araç ve gereçlerin aliminda teknik sartnamelerin hazirlanmasindaki kistaslarin belirlenmesi; Maliye ve Gümrük, ilgili Bakanliklar ve Saglik ve Sosyal Yardim Bakanliginca müstereken,
Bütün kamu ve özel saglik kuruluslarinin tesis, hizmet, personel, kistaslarini belirlemeye, saglik kurum ve kuruluslarini siniflandirmaya ve siniflarinin degistirilmesine, saglik kuruluslarinin amaca uygun olarak teskilatlanmalarina, saglik hizmet zinciri olusturulmasina, hizmet içi egitim usul ve esaslari ile saglik kurum ve kuruluslarinin koordineli çalisma ve hizmet standartlarinin tespiti ve denetimi ile bu kanunla ilgili diger hususlar Saglik ve Sosyal Yardim Bakanliginca,

Çikarilacak yönetmelikle tespit edilir.

Geçici Madde 1- Saglik isletmesi uygulamasina geçirilen kurulusun saglik ve yardimci saglik personeli ile diger personeli istekte bulunmalari halinde ve kurulusun kabulü sartiyla yeni bir atamaya gerek kalmaksizin sözlesmeli olarak çalistirilabilirler. Ancak, memur statüsünden sözlesmeye geçen personel, istekleri halinde T.C. Emekli Sandigi ile irtibatlandirilirlar.

ilgili saglik kurulusunca sözlesme istegi kabul edilmeyen ya da sözlesme isteminde bulunmayan personel saglik kurulusunun talebi ve kurumlarinin uygun görmesi halinde uygun bir kadroya naklolunur. Bu personel yeni bir kadroya atanincaya kadar durumlarina uygun islerde görevlendirilirler ve eski kadrolarina ait aylik, ek gösterge ve her türlü haklari yeni görevlerinde kaldiklari sürece sahislarina bagli olarak sakli tutulur.

Geçici Madde 2- Döner sermayesi bulunan ve yeniden teskilatlandirilmasi öngörülen saglik kuruluslarinin döner sermayesi saglik isletmesine aktarilir.

Geçici Madde 3- Genel Saglik Sigortasi yürürlüge girinceye kadar, hiç bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olmayanlar müracaatlari ve talepleri halinde saglik kütügüne kaydolunur.

Bu suretle kayitlarini yaptiranlardan her yil Bakanlar Kurulunca tespit edilen miktarda prim tahsil edilir. Kayitlarini yaptirmayanlar ile primlerini ödemeyenlerin saglik kuruluslarindaki teshis, tedavi ve rehabilite giderleri kendilerinden veya kayit olduklari özel sigorta kurumlarindan tahsil edilir.

Saglik kütügünün olusturulmasi ve isletilmesi ile ilgili usul ve esaslar Saglik ve Sosyal Yardim Bakanliginca tespit edilir.

Kayitlarini yaptirmalarina ragmen primlerini ödeyemeyecek kadar fakrü zaruret içinde bulunanlarin primleri, durumlarinin mahalli idarelerce tespit edilmesi sartiyla kismen veya tamamen sosyal yardim maksadiyla kurulmus fon ve kuruluslar tarafindan ödenir.

Sosyal yardim maksadiyla kurulmus fon ve kuruluslardan saglanacak mali destek ve yardimlarla ilgili usul ve esaslar Saglik ve Sosyal Yardim Bakanliginin teklifi üzerine Basbakanlikça düzenlenir.

Geçici Madde 4- Genel Saglik Sigortasina geçisi saglamak ve hiç bir sosyal güvenlik kurulusuna tabi olmayan vatandaslarin saglik giderleri ile ödeyecekleri prim arasindaki farki karsilamak amaciyla Saglik ve Sosyal Yardim Bakanligina bagli T.C. Merkez Bankasi nezdinde "Saglik Hizmetlerini Destekleme ve Gelistirme Fonu" kurulmustur.

A) Fonun Gelirleri:

Saglik isletmesi uygulamasina geçirilen saglik kuruluslarina saglik kurulusunun bagli oldugu kurum tarafindan tahsis edilen araç-gereç ile gayrimenkullerin kiralama ve kullanma bedellerinden,
Bagis ve yardimlardan,
Bakanlar Kurulunun bölgelere göre ve Saglik isletmesi uygulamasina tabi olan saglik kuruluslarinin yillik müspet bakiyelerinin % 20'sinden çok olmamak üzere tespit edecegi paydan,
Sosyal güvenlik kuruluslarindan herhangi birine tabi olmayanlarin ödeyecekleri veya adlarina sosyal yardim maksadiyla kurulmus fon ve kuruluslar tarafindan ödenecek sigorta primlerinden,
Bütçeye konulacak ödeneklerden,
Saglik isletmelerinde ve kuruluslarinda hiç kullanilamayacak durumda olan ve iade edilen araç ve gereçlerin satis bedellerinden,

Tesekkül eder.

B) Fonun Giderleri:

Fon yönetimi ile ilgili olarak çalıştırılacak sözleşmeli hizmet veya personel harcamalarından,
Hiçbir sosyal güvenlik kurulusuna tabi olmayanlardan sağlık kütüğüne kayıt olanlar için yapilan teshis, tedavi ve rehabilite masraflarından,
Acilen satin alınacak veya kiralanacak her türlü mal va hizmet alimlari bedellerinden,
Prim tahsil hizmetleri için yapilacak harcamalardan,
Hizmetlerin yürütülmesi amacıyla mekanizasyon, otomasyon, eğitim, bilimsel araştırma, inceleme ve tanıtım harcamalarından,
Saglik hizmeti ile ilgili diger giderlerden.

Tesekkül eder.

Fonun tabii baskani Saglik ve Sosyal Yardim Bakanidir. Bu fondan yapilan her türlü harcamalar, 1050 sayili Muhasebei Umumiye Kanunu, 2886 sayili Devlet ihale Kanunu ile 832 sayili Sayistay Kanunu hükümlerine tabidir.

Fonun isleyisine dair usul ve esaslar Saglik ve Sosyal Yardim Bakanliginca düzenlenecek bir yönetmelikle tespit edilir.

Geçici Madde 5 - Bu Kanunla ilgili yönetmelikler düzenlenip yürürlüge konuluncaya kadar, bu Kanuna aykiri olmayan mevzuat hükümlerinin uygulanmasina devam olunur.

Yürürlükten kaldirilan hükümler

Madde 10 - Diger kanunlarin bu Kanuna aykiri hükümleri yürürlükten kalkar.

Yürürlük

Madde 11 - Bu Kanun yayimi tarihinde yürürlüge girer.

Yürütme

Madde 12 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

14.5.1987